Een nieuwe documentaire, The AI Doc: Or How I Became an Apocaloptimist, duikt in de steeds snellere wereld van kunstmatige intelligentie en de verontrustende vragen rond de ongecontroleerde groei ervan. De film, geregisseerd door Academy Award-winnaar Daniel Roher, bevat zeldzame interviews met marktleiders als Sam Altman (OpenAI), Dario Amodei (Anthropic) en Demis Hassabis (DeepMind), naast een huiveringwekkend realistische, door AI gegenereerde simulatie van Altman zelf.
De ongemakkelijke waarheden
De documentaire windt er geen doekjes om. Geconfronteerd met directe vragen geeft Altman ronduit toe dat er geen reden is om hem of zijn collega’s te vertrouwen bij het beheersen van de risico’s van AI-ontwikkeling. Deze verrassende openhartigheid zet de toon voor een film die de ongemakkelijke realiteit achter de hype blootlegt. Experts als Tristan Harris waarschuwen dat sommige AI-insiders niet geloven dat kinderen vandaag de dag zelfs maar in leven zullen blijven om de middelbare school af te ronden, gezien het potentieel voor een systemische ineenstorting.
Dit is niet alleen sciencefiction. De film benadrukt hoe de huidige AI-race wordt aangedreven door ongecontroleerde marktkrachten en een meedogenloze strijd om dominantie, waarbij rijkdom en macht worden geconcentreerd in de handen van een kleine elite. De documentaire benadrukt dat de inzet niet alleen theoretisch is; de ongereguleerde goudkoorts vindt nu plaats.
Voorbij de hype: wat ontbreekt er?
Ondanks het feit dat er spraakmakende interviews zijn gehouden, vermijdt de film grotendeels een rigoureuze ondervraging van de grandioze beloften van Silicon Valley. De vage garanties dat “de voordelen groter zijn dan de nadelen” worden zonder enige terughoudendheid aanvaard. De documentaire omzeilt ook de kritische vraag waarom we zouden moeten verwachten dat de huidige gebrekkige grote taalmodellen plotseling het rijk van de ‘kunstmatige algemene intelligentie’ (AGI) zullen betreden – een hypothetisch niveau van AI dat de menselijke cognitie zou overstijgen.
De documentaire is gebaseerd op het bekende draaiboek van tech-managers: hun producten presenteren als wereldreddend of wereldbeëindigend, terwijl ze zichzelf positioneren als de enigen die in staat zijn de toekomst te sturen.
Een oproep tot actie… met een addertje onder het gras
Roher kadert de documentaire rond zijn eigen zorgen als aanstaande vader, waarbij hij zich afvraagt wat voor wereld zijn kind zal erven. Hoewel de film een spoedcursus in de basisprincipes van AI biedt, roept de film uiteindelijk op tot publieke druk op overheden en bedrijven om ervoor te zorgen dat AI veilig evolueert.
Deze oproep tot actie voelt vreemd misplaatst. De documentaire erkent de perverse prikkels die de AI-boom aandrijven, maar eindigt met de suggestie dat het publiek – en niet de leidinggevenden die onder de loep worden genomen – degenen zijn die dit moeten oplossen. Dit is vooral schokkend gezien Rohers eigen vernietigende kritiek op de AI-economie als een ‘Ponzi-plan’.
De visie van de film op positieve verandering is wazig. De leidinggevenden zijn er gewoon bij, hun status is louter een ongeluk van het lot.
Het grotere plaatje
The AI Doc is een waardevolle bijdrage aan het gesprek en vergroot het bewustzijn over de existentiële risico’s van AI. Het gaat echter niet gepaard met een daadwerkelijke confrontatie met de machtsstructuren die de chaos veroorzaken. De film impliceert dat iedereen meedoet, inclusief de miljardairs die de technologie al op grote schaal beheersen.
De documentaire is een startpunt, geen einde. Het geeft het publiek een gevoel van onbehagen, maar ook de erkenning dat de toekomst van AI niet vooraf bepaald is. De echte vraag is of de machthebbers winst boven veiligheid zullen stellen, en of het publiek iets anders zal eisen.
