Online is een merkwaardige trend ontploft: mensen verklaren dat ze in hun ‘zeer Chinese tijd’ leven. Van virale Adidas-jassen tot dim sum-binges: gebruikers omarmen de door China gecodeerde esthetiek en activiteiten, waarbij beroemdheden als Jimmy O Yang en Hasan Piker meedoen. Dit heeft uitlopers voortgebracht als ‘Chinamaxxing’ en uitspraken als ‘u wordt morgen Chinees’. Maar dit is niet alleen een eigenzinnige meme; het is een symptoom van een diepere verschuiving.
De ironie van afhankelijkheid
Ondanks aanhoudende handelsspanningen en anti-Chinese retoriek is de westerse consumptie van Chinese producten enorm gestegen. Vooral jonge generaties vertrouwen op Chinese technologie, merken en productie. Deze afhankelijkheid heeft een bizarre realiteit gecreëerd waarin de enige logische volgende stap het omarmen van de cultuur zelf is. Influencer Chao Ban maakte er grapjes over op TikTok en benadrukte de alomtegenwoordigheid van in China gemaakte goederen in het dagelijks leven.
China als contrapunt
De trend gaat niet over echte culturele waardering; het is een projectie die voortkomt uit ontevredenheid over het Westen. Zoals Harvard-onderzoeker Tianyu Fang uitlegt, functioneren deze memes als een kritiek op de aftakelende Amerikaanse infrastructuur en het normaliseren van staatsgeweld. In een wereld waarin Amerika lijkt af te brokkelen, is China, met zijn hogesnelheidstreinen en moderne skylines, een ambitieus alternatief geworden.
Critici benadrukken vaak de sterke punten van China – investeringen in schone energie, stedelijke ontwikkeling – om de VS te schande te maken, maar deze selectiviteit is opzettelijk. China is minder een echte plaats en meer een abstractie die wordt gebruikt om de mislukkingen van Amerika bloot te leggen. Zoals schrijver Minh Tran het uitdrukte: het westerse oriëntalisme is verschoven van betuttelend naar ambitieus.
De onvermijdelijke realiteit
De dominantie van China op het gebied van de productie is onontkoombaar. Van telefoons en laptops tot AI-modellen en ‘s werelds best verkochte elektrische auto’s, alles is gemaakt in China. De tarieven van de afgelopen jaren hebben laten zien hoe afhankelijk het Westen is van de Chinese export. Tegelijkertijd zijn de taalbarrières opgelost dankzij geavanceerde vertaalhulpmiddelen, waardoor directe communicatie met Chinese fabrieken eenvoudiger dan ooit is geworden.
Staatsinvloed versus virale grappen
Hoewel sommigen vermoeden dat door de Chinese staat gesponsorde inhoud achter deze trend zit, is de realiteit dat grove propaganda niet concurreert met organische virale humor. Een willekeurige grap over het feit dat het drinken van heet water ‘Chinees’ is, zal zich altijd sneller verspreiden dan een hardhandige staatscampagne.
Een wegwerpidentiteit?
Voor velen is deze trend onschuldig leuk, een manier om bewondering te tonen voor de Chinese cultuur. Sommige Chinese makers hebben zelfs meegedaan en grappen dat je van het genieten van hot pot Chinees wordt. Anderen beschouwen het echter als oppervlakkig en performatief. De Chinese diasporakunstenaar Yunyun Gu wijst erop dat betrokkenheid op oppervlakkig niveau – Chinees eten of een paar zinnetjes leren – niet hetzelfde is als het begrijpen van de cultuur zelf.
“Het is handig om op elke trend te springen om FOMO te vermijden, en die trend is tegenwoordig China”, zegt Yunyun Gu.
De ‘zeer Chinese tijd’-meme is uiteindelijk een weerspiegeling van de complexe relatie van het Westen met China: afhankelijkheid, afgunst en een groeiende erkenning van zijn onvermijdelijke dominantie. Het is een trend die meer over het Westen onthult dan over China.
