He Jiankui, de Chinese wetenschapper die in 2018 de wereld schokte door de geboorte van de eerste genetisch gemodificeerde baby’s aan te kondigen, laat zich niet afschrikken. Na een gevangenisstraf van drie jaar te hebben uitgezeten voor zijn ongeoorloofde experimenten, doet hij nu openlijk nieuw onderzoek gericht op het veranderen van menselijke embryo’s – dit keer gericht op de preventie van Alzheimer.
In 2018 onthulde hij dat hij het genoom van drie meisjes had aangepast om HIV-infectie te weerstaan, een permanente verandering die erfelijk is voor toekomstige generaties. China verbood als reactie hierop reproductieve genoombewerking, maar hij werkt al aan het omzeilen van deze beperkingen.
Hij exploiteert nu een onafhankelijk laboratorium in Beijing, waar hij beweert onderzoek te doen in een vroeg stadium naar het voorkomen van de ziekte van Alzheimer door middel van genbewerking. Hij wil de APP-A673T-mutatie, gevonden bij IJslanders, introduceren die resistentie tegen de ziekte lijkt te bieden. Hij heeft ook openlijk de mogelijkheid besproken om embryo’s te bewerken om andere aandoeningen te voorkomen, en verklaarde dat hij naar “honderden genetisch gemodificeerde baby’s” wil toewerken.
Financiering en toekomstplannen
Zijn laboratorium heeft al zeven miljoen dollar aan financiering binnengehaald van onbekende donoren – waaronder een ondernemer met een familiegeschiedenis van een andere ziekte die hij weigert te benoemen – en hij zoekt nog eens tien miljoen dollar om zijn onderzoek te versnellen. Hij heeft overheidsfinanciering uitgesloten.
Nu de beperkingen van China van kracht zijn, onderzoekt hij alternatieve locaties, waaronder Zuid-Afrika, dat onlangs zijn ethische richtlijnen heeft gewijzigd om mogelijke erfelijke genoombewerking mogelijk te maken. Hij heeft al contact opgenomen met Zuid-Afrikaanse onderzoekers over het uitvoeren van klinische proeven daar.
Ethiek en controverse
Hij wijst de zorgen over ethische grenzen van de hand en noemt zichzelf op sociale media ‘Chinese Darwin’, ‘Oppenheimer in China’ en ‘China’s Frankenstein’. Hij verwerpt kritiek op zijn werk door te stellen dat de gezondheid van de patiënt de enige relevante maatstaf is.
Hij bekritiseert scherpe pogingen om het menselijk IQ te verbeteren door middel van embryobewerking en noemt het een ‘nazi-eugenetisch experiment’. Hij verdedigt echter zijn eigen werk als ziektepreventie, niet als verbetering.
De langetermijnvisie
Hij voorziet een toekomst waarin meerdere genetische bewerkingen naast de ziekte van Alzheimer ook kanker, hart- en vaatziekten en HIV kunnen voorkomen, waardoor de levensduur van mensen mogelijk wordt verlengd. Hij schat dat het nog twee jaar duurt voordat hij gaat proberen Alzheimer-resistente baby’s te creëren, in afwachting van goedkeuring door de toezichthouders elders.
He Jiankui’s meedogenloze streven naar kiembaanmodificatie, ondanks juridische en ethische barrières, roept serieuze vragen op over de toekomst van menselijke genetische modificatie. Zijn bereidheid om buiten de gevestigde normen te opereren suggereert dat ondanks mondiale verboden het tijdperk van designerbaby’s wellicht nog niet voorbij is.
